Podatek od kryptowalut [UPADATE]

podatek

Wszystkie osoby, które w minionym roku uzyskały dochód przy obrocie kryptowalutami, muszą do 30 kwietnia br. złożyć zeznanie PIT i zapłacić należny podatek. Wychodząc naprzeciwko Waszym potrzebom i prośbom, przygotowaliśmy tekst podpowiadający, jak zapłacić podatek za Wasz zarobek z obrotu walutami cyfrowymi.

Kryptowaluty ze względu fakt, że stanowią nadal nowe zjawisko, są też novum dla urzędników. Generuje to pewien problem, z którym spotkało się zapewne wielu z Was już w latach ubiegłych. Nadal nie wiadomo do końca, jak rozliczyć podatek z walut cyfrowych tak, by było to zgodne z oczekiwaniami urzędów skarbowych. Możemy oczywiście poprosić o przygotowanie indywidualnej interpretacji, należy jednak pamiętać, że będzie ona miała charakter porady, niekoniecznie zaś będzie w pełni wiążąca.

Wybór PIT.

Wybór formularza PIT stanowi najmniejszy problem. Jeśli rozliczamy zarobek w ramach działalności gospodarczej rozliczamy się za pomocą PIT-36 lub PIT-36L, zaś w przypadku osoby fizycznej wypełniamy PIT-36. Spółki kapitałowe wykazują przychody i podatek w CIT-8.

Jak się rozliczyć?

Tu niestety zaczynają się pewne komplikacje. Przede wszystkim musimy pamięć, że w tym roku zaszła istotna zmiana w stanowisku Ministerstwa Finansów odnosząca się w ogóle do sposobu opodatkowania. Jako osoba fizyczna powinniśmy nadal rozliczyć każdą pojedynczą transakcję. Zapłacić podatek musimy jednak nie tylko w momencie zamiany kryptowalut (bitcoinów, altocinów i tokenów) na waluty fiducjarne czyli np. polski złoty czy dolar. Jedna z indywidualnych o interpretacji sugeruje, że inwestorzy powinni rozliczać także każdą transakcję zamiany danej waluty cyfrowej na inną kryptowalutę.  Oznacza to w praktyce, że wymiany pomiędzy kryptowalutami – bez zamiany na fiaty! – również generują przychód podatkowy. W praktyce wprowadza to wręcz rewolucyjne zmiany i niestety znacznie utrudnia rozliczenie się z fiskusem. Kupując bowiem np. litecoina i zamieniając go na ethereum, również musimy rozliczyć tą transakcję z urzędem.

Jak wycenić tokeny w ICO?

Zjawisko ICO jest czymś nowym nawet w świecie kryptowalut. Idąc tokiem rozumowania powyższej interpretacji musimy udokumentować także koszt zakupu tokenów. Na wezwanie urzędu skarbowego chcącego nas skontrolować będziemy musieli przedstawić dowód zakupu danej kryptowaluty czy tokenu oraz potwierdzenie poniesienia przez nas innych kosztów (np. prowizji giełdy).

Choć w przypadku kryptowalut nadal aktualna jest zasada, zgodnie z którą opodatkowaniu podlega różnica między osiągniętym przez nas przychodem, to jest ceną, po jakiej sprzedaliśmy kryptowalutę, a kosztami uzyskania przychodu (ceną zakupu coinów), jeżeli nie posiadamy dokumentów potwierdzających owe koszty, nie możemy takich wydatków zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Co z kopaniem i hardforkami?

Na dzień dzisiejszy mining kryptowalut nie został opodatkowany. Osobną kwestię stanowią jednak hardforki, które mogliśmy obserwować w minionym roku w rekordowej dotąd liczbie. Uzyskane w wyniku podziału łańcucha nowe monety należy teoretycznie także opodatkować, choć można spotkać się także z interpretacjami, w których są one określane jako darowizna. W odpowiedzi można jednak zadać pytanie, kto byłby w tym przypadku darczyńcą? Na dzień dzisiejszy lepiej więc odprowadzić podatek od otrzymanych pod forku coinów.

Czy powstaną w Polsce prostsze przepisy?

Jak widać, na dzień dzisiejszy rozliczenie dochodu uzyskanego z obrotu walutami cyfrowymi stanowi pewien problem. Można zobaczyć jednak światełko w tunelu. Zgodnie ze swoją zapowiedzią na Twitterze prof. Krzysztof Piech wraz ze współpracownikami pracuje obecnie nad ułatwieniem sposobu rozliczania. Informację o tym znajdziecie tutaj.

UPDATE:

Na kilka dni po naszym artykule Ministerstwo Finansów opublikowało dokładne wytyczne, jak rozliczać się z kryptowalut:

  • W rocznym PIT należy wykazać również przychody ze sprzedaży lub zamiany kryptowalut, takich jak m. in. bitcoin, litecoin czy ether.
  • Wskazujemy skutki obrotu kryptowalutami w podatku dochodowym od osób fizycznych, od towarów i usług oraz od czynności cywilnoprawnych.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT)

W związku z obowiązkiem złożenia zeznania podatkowego za 2017 r., przypominamy, że w PIT należy wykazać również przychody ze sprzedaży lub zamiany kryptowalut, takich jak m.in. bitcoin, litecoin i ether.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych [1] przewiduje, że dochody uzyskane z tego tytułu podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach.

Sposób ich opodatkowania, wykazania we właściwym zeznaniu podatkowym zależą od źródła, w jakim dochody te zostały uzyskane oraz od formy opodatkowania wybranej przez podatnika prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą.

Źródło przychodów

Przychody z obrotu krytpowalutą mogą być zakwalifikowane do źródła przychodów z tytułu:

  • praw majątkowych [2]

albo

  • pozarolniczej działalności gospodarczej [3], jeżeli kryptowaluta jest przedmiotem obrotu w ramach działalności, która spełnia okreśłone warunki [4]: m.in. ma ona charakter zarobkowy, jest prowadzona we własnym imieniu przez podatnika, w sposób zorganizowany i ciągły (i nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 5b ust. 1 ustawy PIT).

Przychód

Obrót kryptowalutami generuje przychód m.in. w przypadku:

  • sprzedaży kryptowaluty (zamiany kryptowaluty na walutę tradycyjną, np. złotówki (PLN), euro (EUR), dolara amerykańskiego (USD),
  • zamiany kryptowaluty na inną kryptowalutę, na towar lub na usługę. Zamianę kryptowaluty należy traktować jako formę jej odpłatnego zbycia, analogicznie jak zamianę jakichkolwiek innych praw majątkowych, np. wierzytelności.

Przychód z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 ustawy PIT

Przychód z odpłatnego zbycia kryptowaluty w drodze umowy sprzedaży lub zamiany – kwalifikowany do przychodów z praw majątkowych, o których mowa w art. 18 ustawy PIT – powstaje w momencie otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy (waluty tradycyjnej), innej kryptowaluty, towaru czy wykonania usługi [5].

Przychód z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT

Za przychód z działalności gospodarczej uznaje się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Jednocześnie za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej [6] uważa się dzień zbycia prawa majątkowego – czyli dzień sprzedaży lub zamiany danej kryptowaluty – nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

Koszt uzyskania przychodów

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów [7].

Takimi kosztami są zatem wszelkie wydatki, które łącznie spełniają następujące warunki:

  1. zostały faktycznie poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, tzn. pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami,
  2. nie zostały wymienione w art. 23 ustawy PIT, zawierającym katalog wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów,
  3. są odpowiednio udokumentowane.

Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku obrotu kryptowalutą w ramach działalności gospodarczej sposób rozliczania i ewidencjonowania dla celów podatkowych uzyskiwanych przychodów i ponoszonych kosztów zależy od rodzaju prowadzonych przez podatnika ksiąg podatkowych (podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo ksiąg rachunkowych).

Warto zauważyć, że podatkowa księga przychodów i rozchodów jest uproszczoną i sformalizowaną formą ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych, dlatego też podatnik:

  • może dokonywać w niej zapisów wyłącznie na podstawie ściśle określonych dokumentów [8], takich jak np. faktury czy rachunki. Z tych względów dokumenty w postaci np. wyciągów z historią transakcji giełdowych z internetowej giełdy kryptowalut, czy wyciągów z kont bankowych z historia transakcji nie stanowią dowodów księgowych w rozumieniu przepisów i przychody oraz koszty uzyskania przychodu udokumentowane wyłącznie w ten sposób nie mogą zostać zaewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów,

Brak możliwości zaewidencjonowania danych przychodów czy wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów – z uwagi na brak posiadania przez podatnika wymaganej w rozporządzeniu formy ich udokumentowania – nie oznacza automatycznego braku możliwości uznania ich odpowiednio za przychód oraz koszt uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy PIT. Jeżeli zatem podatnik w inny sposób rzetelnie udokumentuje powstanie przychodu podatkowego, czy poniesienie kosztu podatkowego, powinien to uwzględnić w trakcie roku podatkowego w bieżącej zaliczce na podatek, jak również w rocznym rozliczeniu podatku dochodowego:

  • wydatki na zakup kryptowaluty ujmowane są w kosztach uzyskania przychodów w momencie poniesienia wydatku, tj. „na bieżąco”, czyli w dacie zakupu i według cen zakupu,
  • przy rozliczaniu kosztów uzyskania przychodów z obrotu kryptowalutą brak jest podstaw prawnych do stosowania metody FIFO („pierwsze przyszło – pierwsze wyszło”) [9].

Inne zasady rozliczania i dokumentowania kosztów uzyskania przychodów obowiązują podatników prowadzących księgi rachunkowe, zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości [10], gdyż:

  • przepisy ustawy nie zawierają katalogu dokumentów księgowych, które mogą stanowić podstawę zapisów w księgach rachunkowych, a jedynie określają jego podstawowe elementy [11]. Z tych względów np. wyciągi bankowe potwierdzające transakcje zakupu lub sprzedaży kryptowaluty wraz z załączonym wydrukiem z dokonanej transakcji z giełdowego profilu jednostki, uzupełnionym o podpis osoby, która w imieniu jednostki dokonała tej transakcji, mogą być uznane za dowód księgowy w rozumieniu ustawy,
  • obowiązuje podział kosztów na pośrednie (potrącane w dacie ich poniesienia) i bezpośrednie (potrącane w momencie powstania ściśle związanego z nim przychodu);
  • przepisy[12] przewidują możliwość wyboru przez podatnika metody FIFO („pierwsze przyszło – pierwsze wyszło”) dla ustalenia wartości rozchodu określonych towarów.

Dochód

Dochody z obrotu krytpowalutą zakwalifikowane do:

  • praw majątkowych opodatkowane są na zasadach ogólnych według skali podatkowej [13] i wykazywane w zeznaniu PIT-36, w części D.1. lub D.2.,w wierszu 7: Prawa autorskie i inne prawa [14],

albo

  • pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegają łączeniu z innymi dochodami z tego źródła przychodów. Wówczas dochód (stratę) z tego tytułu należy wykazać w zeznaniu:
    • PIT-36, jeżeli dla tego źródła przychodów wybrano formę opodatkowania na zasadach ogólnych według skali podatkowej,
    • PIT-36L, jeżeli dla tego źródła przychodów wybrano formę opodatkowania 19% stawką podatku [15].

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

Umowa sprzedaży oraz zamiany kryptowaluty, stanowiącej prawo majątkowe, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) [16]. W przypadku umowy sprzedaży obowiązek zapłacenia tego podatku – w wysokości 1% wartości rynkowej nabywanego prawa majątkowego zbywanej kryptowaluty – dotyczy kupującego. Przy umowie zamiany obowiązek zapłaty podatku – w wysokości 1% wartości rynkowej prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek – dotyczy solidarnie stron czynności.

Wyłączona z opodatkowania PCC [17] jest umowa sprzedaży lub zamiany kryptowalut objęta podatkiem VAT – w zakresie, w jakim podlega opodatkowaniu VAT lub jeżeli przynajmniej jedna ze stron czynności jest zwolniona z VAT z tytułu dokonania tej czynności.

Podatek od towarów i usług (VAT)

Działalność w zakresie kupna i sprzedaży tzw. kryptowalut podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług [18]. Dla celów VAT pojęcie walut używanych jako prawny środek płatniczy obejmuje również tzw. kryptowalutę [19].

Oznacza to, że sprzedaż i wymiana kryptowaluty na walutę tradycyjną i odwrotnie, jak również wymiana jednej kryptowaluty na inną, o ile podlega opodatkowaniu VAT, korzysta ze zwolnienia z VAT.

W związku z tym należy pamiętać, że co do zasady podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT od nabywanych towarów i usług związanych z działalnością w zakresie wydobywania jak i kupna/sprzedaży kryptowalut [20].

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku VAT powstaje w momencie sprzedaży/wymiany kryptowaluty na walutę tradycyjną, jak również w momencie wymiany jednej kryptowaluty na inną.

Podstawa opodatkowania (którą zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT jest otrzymane wynagrodzenie) w przypadku handlu kryptowalutami zarówno w zakresie kupna/sprzedaży za walutę tradycyjną, jak i za inną kryptowalutę, ma być wyrażona w złotówkach (PLN).

[1] ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 200, z późn. zm.) – ustawa PIT

[2] o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 18 ustawy PIT

[3] o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT

[4] o których mowa w art. 5a pkt 6 ustawy PIT

[5] art. 11 ust. 1 ustawy PIT

[6] stosownie do art. 14 ust. 1c ustawy PIT, z zastrzeżeniem ust. le, lh-1j i 1n-1p w art. 14 ustawy

[7] zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy PIT, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy PIT

[8] wymienionych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

[9] o której mowa w art. 30a ust. 3 ustawy PIT

[10] ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2018 r. poz. 395)

[11] art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości

[12] art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy o rachunkowości

[13] określonej w art. 27 ust. 1 ustawy PIT

[14] o których mowa w art. 18 ustawy PIT

[15] o której mowa w art. 30c ust. 1 ustawy PIT

[16] art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 4 pkt 1 i 2, art. 6 oraz art. 7 ust. 1 ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1150) ­– ustawa PCC

[17] na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy PCC

[18] zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.) – ustawa VAT (vide: pkt 31 wyroku TSUE – z dnia 22 października 2015 r. w sprawie Hedqvist C-264/14)

[19] tym samym wpisuje się w normę art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT (vide: pkt 47 ww. wyroku TSUE)

[20] wyjątek – art. 86 ust. 9 ustawy o VAT

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *